Op 10 november verscheen Tyranny. Obsidian, de makers van het veel geprezen Pilars of Eternity, besloot om eens niet het cliché-beladen narratief van jonge-vrouw-of-man-wordt-grote-held-en-bevrijdt-het-rijk-van-evil te volgen. Neen, lieve kinderen, neen. In Tyranny hebben de gemeneriken al gewonnen. De dromen van een utopie zijn kapotgeslagen en angst regeert. Binnen deze context mag jij, de speler, jouw RPG lusten op de loop laten. Want Tyranny is een cRPG. Je gaat met een party op stap en vecht, praat en onderhandelt jezelf naar het einde van een rijk verhaal. Althans, dat hopen we maar. Laten we eens kijken wat PC Gamer, Polygon en Gamespot ervan vonden.

PC Gamer: 7.5

De eerste reviewer die we bezoeken is Steve Messner. Hij beoordeelt het spel met een 7.5. Messner is over de goede aspecten van het spel buitengewoon tevreden. Het verhaal, de unieke sfeer, de complexe karakters en de wijze waarop de speler zich met hen verhoudt maken van Tyranny een klassieker, ware het niet dat er onderdelen zijn waar het spel behoorlijke steken laat vallen. Zo worden de gevechten op den duur saai, wordt de spelwereld niet tot zijn volle potentie benut en is het einde veel te abrupt.

Bestel Pilars of Eternity hier en steun daarmee een goed doel!

Maar laten we beginnen met de leuke kant van het spel. In Tyranny neem je de rol aan van een Fatebinder, een hooggeplaatste onderdaan van de Kyros, de overlord van een immens imperium dat heel Gallië (Zo heet het niet echt) in bezit had op één klein koninkrijk na. Althans dat was zo, aan het begin van het verhaal is het koninkrijk overwonnen maar moet het nog geconsolideerd worden. Intussen woedt er ook nog een strijd tussen twee groeperingen binnen het imperium; the Disfavored en de Scarlet Chorus. De Disfavored staat voor broederschap en discipline, de Scarlet Chorus voor chaos. De spanning tussen beiden facties is de motor achter de dertig uur durende campagne. Als Fatebinder zit je hier midden in terwijl jij het koninkrijk met (zeer) harde hand tot volgzaamheid dwingt.

Het narratief dat je tijdens het spel volgt is volgens Mesnner steengoed. Het bouwt aan momentum naar een zeer spannend einde:

“[…] Tyranny’s power fantasy is so well-realized in latter half of the story that it changed my perspective in the most satisfying way.”

Tijdens de ontplooiing van het verhaal mag je ontzettend veel keuzes maken maar daar is de reviewer niet altijd even tevreden over. Zeker tijdens de proloog word er van je verlangd dat je uit talloze opties kiest, alleen kun je daar, op dat moment, de gevolgen nog helemaal niet van overzien. Je springt dus een beetje in het diepe en dat vind Mesnner eng en dat snap ik wel. Dat is ook hartstikke eng. Volgens mijn broer zwemmen er in elke zwembad haaien in het diepe gedeelte. Nou ja, als ik dat vroeger tegen hem zei wassie binnen drie tellen uit het bad. Haha, de loser. Niet dat ik zo stoer was hoor, vaak was ik ook te bange….

Over angst gesproken, het valt Messner op dat de NPC’ers aanvoelen als echte karakters. Daardoor ontwikkel je met veel NPC’ers en partyleden een hechte band. Als voorbeeld vertelt hij uit over Barik, een man die opgesloten zit in een harnas. Barik vertelt zijn trieste verhaal en je kan het gesprek voeren naar onderwerpen als seks en masturbatie. Niet omdat het grappig is maar omdat hij dit al jaren moet missen. Alleen laat Obsidian onder andere hier, maar zeker ook met vele andere NPC’ers een enorme potentie onbenut. Er zit verder namelijk geen queesten verbonden aan Barik en dat geldt voor meer niet speelbare karakters, en dat is zonde.

De relatie die je met hen opbouwt, maar vooral met je partyleden en de leiders van de Disfavored en teh Scarlet Chorus, wordt onderbouwt door een zeer mooi reputatiesysteem. Waar in ander cRPG’s vooral gekeken wordt naar moraal zijn in Tyranny faam en prestige belangrijk. Wanneer je hoog scoort bij een bepaalde factie of medespeler dan unlock je combat abilities en unieke wapens. Dat vindt Mesnner (en ik ook) een heel aardig beloningssysteem om te stimuleren een goede reputatie te halen. Tevens is hij zeer te spreken over de manier waarop je een levelt . Dit is vergelijkbaar met de Elder Scrolls. Je wordt krachtiger in het gebruik van een wapen naarmate je het vaak gebruikt. .

De combat is aanvankelijk erg leuk. Je kan veel experimenteren (door het bovenstaand levelsysteem) en zelf spells bouwen. Echter, na verloop van tijd worden de gevechten saai. Ten opzichte van zijn spirituele voorganger – Pilars of Eternity – is Tyranny’s combat repetitief van aard. De AI van de tegenstanders is daarnaast ook nog eens slecht. Aan het einde van het spel ben je hierdoor er wel klaar mee om hordes dezelfde vijanden over de kling te jagen.

En dan komt plots het finale van het spel. Het verhaal, waar Messner zo lovend over is, komt veel te abrupt tot zijn einde. Dat is, naast de combat en de onbenutte potentie het derde grote struikelblok van Tyranny. Messner concludeert:

“[It] feels like it could have rivalled the likes of Baldur’s Gate 2 or Planescape: Torment. It’s still worth playing, but Tyranny falls far short of the excellent standard set by Pillars of Eternity.”

Klik hier voor de hele recensie.

Polygon: 7.5 Carli Velocci

De recensies van Messner en Carli Velocci zijn in abstracto gelijk. Allebei geven ze Tyranny een 7.5 en allebei prijzen zij de keuzemogelijkheden en het reputatiesysteem maar vinden ze de gevechten allebei saai en missen ze echte diepgang bij de Non Playable Characters.

Carli Velocci had het er aanvankelijk maar moeilijk mee. Daags na de voor haar destructieve verkiezingsuitslag van The Donald moest zij een spel recenseren dat je laat kiezen tussen twee kwaden. In de proloog werd haar geweten al meteen op de proef gesteld. Ze moest als Fatebinder een oude bibliotheek vernietigen; de keuze die zij kreeg was of ze de inzittenden zou waarschuwen of niet. Het spel zit vol met dergelijke “nare” beslissingen en Velocci vraagt zich dan ook af of het met evil ethiek doordrongen spelwereld niet vooral interessant is voor gamedevelopers. Wil je als speler wel onophoudelijk hele volksstammen terroriseren? Het antwoord laat ze in het midden. Het is wel heel opvallend dat Messner het evil aspect erg gaaf vindt terwijl Velocci haar morele vraagtekens erbij zet.

De twee fracties, the Disfavored en the Scarlet Chorus, vergelijkt zij dan ook met respectievelijk de Nazi’s en een los georganiseerde groep psychopaten. Toch zijn de keuzes die je maakt van belang; niet alleen voor de ontwikkeling van het verhaal maar ook om gebieden vrij te spelen. Daarnaast bepaalt het welke partyleden je kan rekruteren en of je juist met angst of respect wordt bekeken.

Net als Messner is Velocci onder de indruk van het reputatiesysteem. De speler wordt beoordeeld door zijn wereld op drie parameters: Fear, Wrath en Loyalty. Bepaalde fracties of NPC’ers zullen anders reageren naarmate de parameters veranderen. Wanneer je uitblinkt in één van de parameters levert het bonussen op in je gevechten.

En over die gevechten schrijft Velocci nagenoeg hetzelfde als Messner. De combat lijkt op die van Pilars of Eternity. Het is een realtime strategy met een mogelijkheid tot pauzeren (voor de veteranen, zoals bij Baldur’s Gate. Dat speelde je vroeger totdat zonlicht pijn deed aan je lichaam en zodra iemand een gordijn opentrok, vluchtte je als gollum naar de dichtstbijzijnde schaduw ).

Maar de battles worden op den duur saai. Op de eindbazen na, beginnen de meeste vijanden op elkaar te lijken. Alleen Ratio fysiek/magische tegenstanders of de grote varieert. Maar op een gegeven moment ben je zo sterk dat je elke vijand gemakkelijk aankan. Pas wanneer je op een moeilijker niveau gaat spelen wordt de tactiek weer dusdanig belangrijk dat de uitdaging terugkeert.

Ook is Velocci teleurgesteld dat de keuzes naarmate het spel vorderen steeds minder belangrijk worden. Richting het einde ben je zo krachtig dat wat je kiest niet meer zoveel uitmaakt. Je komt toch wel als overwinnaar uit de strijd.

Over het verhaal zegt ze verder niet veel. Eigenlijk helemaal niks en dat is opvallend om dat de PC Gamer daar juist zo lovend over was. Zo zie je maar weer, ook wanneer cijfers gelijk zijn verschillen de perspectieven. Messner had het over een fantastisch verhaal, een uitdagende spelwereld en daar rept Velocci geen woord over. Ik denk ook niet dat zij het ziet als een topper die zijn potentie onbenut laat maar als een aardige cRPG die een frisse wind (hehe wind) laat waaien door het ethieklandschap van de gameswereld. Ze concludeert dan ook:

“Tyranny’s bad guy morality system is a little on the nose, and other aspects of the game sometimes suffer. But the game’s dedication to that conceit works, setting a path of bargaining and self-examination. “

Klik hier voor de hele recensie.

Gamespot 8.0

Brad Todd zit een half punt hoger dan zijn collega’s. Eigenlijk is de Toddster over de gehele linie positief. De sfeer is uniek, de keuzemogelijkheden zijn ruim, grafisch doet het de ogen goed en zelfs over de combat is Brad tevreden. Alleen vindt de Gamespotter dat er wel erg veel lappen tekst zijn, erg veel parameters bij de items zitten en het verhaal te plotseling is afgelopen.

Net als Messner en Velocipede trapt Todd zijn recensie af met de ethiek in Tyranny. Slecht zijn krijgt een nieuwe betekenis in Tyranny. Je bent slechts een onderdeel van een grote, kwaadaardige machine waarbinnen je opereert. De slechte daden zijn dus ook niet het gevolg van een chaotisch verlangen om je moraal opzij te schuiven en je instinct te botvieren op onschuldige bijstanders, maar is juist functioneel, om orde te scheppen. Soms doe je iets lugubers om iets ergers te voorkomen.

“[Even] though I found all of this deeply unsettling, the mature and realistic handling of the dark side of humanity drew me into what has to be one of the most thought-provoking games that I’ve played in ages.”

Deze uitdagende sfeer(oef, alsof het een stripclub is) vindt Todd Bradster ook terug in uitgebreide keuzemogelijkheden. Die keuzes worden gemaakt tegen een politiek beladen achtergrond. Het zijn er ook veel en ze zijn belangrijk:

“Everything is so responsive that the game feels like a Choose Your Own Adventure novel”

Elke keuze heeft invloed op het verhaal en de wereld om je heen. Maak je harde beslissingen dan boezem je angst in, kies je voor een mildere methode dan worden je vrienden juist loyaler. Daarnaast, ondanks dat je onderdeel bent van een tiranniek imperium is de wereld niet verdeeld in goed en slecht. De meeste karakters bevinden zich in moreel grijs gebied. Dit complexe moraal maakt dat je goed gaat nadenken over de keuzes die je maakt.

Als enige van de drie is Todd expliciet tevreden over de plaatjes die de grafische motor tevoorschijn tovert.

Eigenlijk is het meest interessante aan Todds review zijn oordeel over de gevechten. Hij is van mening dat deze blijven vermaken door het tactisch vernuft dat je menigmaal uit de kast moet trekken, de uitstekende AI – Messner brandde deze juist nog af – en juist de opbouw in moeilijkheid is goed uitgekiend.

Maar Todd is niet een en al positief over Tyranny. De soms lappen dialoog waar je doorheen moet spitten wekken aversie op. Daarnaast komt elk wapen met een hele waslijst aan parameters. Een +2 zwaard is prima, maar teveel attributen maken het onnodig ingewikkeld en, net als Velociraptor en Messner, dat het verhaal wel heel erg cru tot zijn einde komt.

Klik hier voor de hele recensie.

Het vonnis van Judge Sam.

Tyranny heeft een nieuwe niche uitgevonden in de wereld van de rollenspellen. Het voorziet in het verlangen van menig nerd om onverdeeld de slechterik uit te hangen en de wereld met harde hand te regeren. Anders dan bij bijvoorbeeld Postal of dergelijke spellen gaat het niet om voor de lol een bruut te spelen, je evilness is functioneel. En dat maakt Tyranny denk ik zo bijzonder.

Gelukkig is Kyros’ imperium niet een simpele wereld met twee uitersten maar juist een oceaan waarin morele ambiguïteit troef is. Dit in combinatie met de de keuzemogelijkheden en de spelwereld maakt dat je goed zal na gaan denken over je acties. En dat maakt games juist zoveel fijner dan films, boeken of series.

Tot zover de positieve deel van het verhaal. Want, zoals boven te lezen staat zijn vooral Messner en Velocipide minder gecharmeerd van de combat, tenzij je het niveau omhoog schroeft. Daarnaast is het einde veel te abrupt maar laat het wel de deur open naar een deel 2.

Kortom, ben je niet vies om je eigen moraal eens on der de loep te nemen dan is Tyranny echt iets voor jou. De karakters, het verhaal, het reputatiesysteem en de vele keuzes maken het een heerlijke cRPG. Enig echte grote nadeel is dat de combat op den duur herhaaldelijk karakter krijgt. Maart ik denk dat de meeste RPG fans daar wel doorheen kunnen kijken.